::..بهشهر کامپیوتر..::

ما دیگه بایستی بریم سربازی ..

اگه بلاگ update  نشد شرمنده ..

   تست  مادر برد :

قبل از نصب ساير وسايل، لازم است مادربرد و تنظيم هاي انجام گرفته، بررسي و كنترل شوند، پس از آن به نصب ساير وسايل پرداخت. درنتيجه لازم است اعمال زير را انجام دهيد :

1 .  مادربرد را روي يك صفحه نارسانا قرار دهيد براي اين كار مي توانيد از وسايل زير استفاده كنيد :

1 )    كيسه پلاستيكي ضد الكتريسيته ساكن، كه مادربرد درآن قرار داشت ؛

2 )   صفحه ابري كه معمولا در جعبه مقوايي بسته بندي مادربرد قرار دارد ؛

3 )   هر وسيله نارساناي ديگري مانند روزنامه ، كتاب ، ميز چوبي و …

بنابراين مواظب باشيد كه مادربرد به طور مستقيم با هيچ نوع فلزي از جمله جعبه رايانه در تماس نباشد. زيرا وقتي برق رايانه را وصل كنيد باعث اتصال كوتاه در مدارهاي مادربرد مي شود و ممكن است به آن آسيب برسد ؛

2 .  سرسيم هاي پنكه پردازنده را به سر يكي از كابل هايي كه از منبع تغذيه بيرون آمده است و شبيه به سر سيم پنكه است ، با اين تفاوت كه سيم پنكه حالت نري دارد و اين سيم حالت مادگي دارد، وصل كنيد. اتصال اين دو سيم به همديگر از يك جهت صورت مي گيرد زيرا هر يك از فيش ها در گوشه ها داراي بريدگي هستند، كه بايد موقع وصل كردن سيم ها به گوشه هاي بريدگي دار، توجه كرد و اين دو گوشه را بر روي هم قرار داد ؛

3 .  معمولا 6 و يا 7 رديف سيم مهم از منبع تغذيه خارج مي شود كه با بقيه سيم‎ها فرق زيادي مي كند و معمولا داراي دو فيش شبيه به هم است كه به هر يك 6 سيم وصل شده است ، و به آن فيش اتصال منبع تغذيه به مادربرد مي گويند. محل اتصال فيش منبع تغذيه به مادربرد نيز داراي 12 پايه در روي مادربرد است كه بايدسيم هاي رنگي را به صورت زير نصب كنيد :

1 )  طوري فيش ها را نصب كنيد كه چهار سيم سياه فيش ها كنار هم قرار گيرند؛

2 )  فيش ها را سوار كنيد ، كه چهار سيم سياه فيش ها كنار هم قرارگيرند؛

3 )  بسياري از سازندگان تجهيزات رايانه ، رابط هاي منبع تغذيه به مادربرد را طوري مي سازند كه امكان وصل كردن برعكس يا درواقع نصب نادرست آنها وجود نداشته باشد . اما بسياري از سازندگان و فروشندگان سيستم هاي ارزان قيمت معمولا اين نكات را رعايت نمي كنند ؛

4 )  در جعبه هاي رايانه از نوع “ اي تي ايكس” يك فيش اتصال 20 پايه اي وجود دارد كه به صورت تك فيش است، و به صورت دوجفت فيش نيست. اين فيش تكي طوري طراحي مي شود كه امكان اتصال برعكس آن وجود ندارد و از آن جايي كه فقط يك سيم رابط براي تامين برق مادربرد وجود دارد، ديگر مسأله وصل نادرست آن پيش نمي آيد ؛

4 . حال كابل هاي 15 پايه نمايشگر را به اتصال گر مربوطه و كابل صفحه كليد را به محل اتصال آن در روي مادربرد وصل كنيد. بعد كابل برق رايانه را به محل مربوطه در پشت جعبه رايانه و دو شاخه آن را به پريز برق وصل كنيد و پس از اطمينان از اين كه مادربرد با هيچ فلزي در تماس نيست كلي برق رايانه را بزنيد تا رايانه راه اندازي شود. پس از چند لحظه ، اگر همه چيز درست باشد شماره نگارش ونام سازنده بايوس روي صفحه نمايش ظاهر مي شود و رايانه به اجراي آزمايش حافظه مي پردازد . اگر رايانه ، اندازه كامل حافظه نصب شده را نشان داد و همه چيز درست بود به پيام هاي خطايي كه بعد از آزمايش حافظه مي آيدتوجه نكنيد. زيرا در اين مرحله فقط مي خواهيم از درستي كار مادربرد، پردازنده ، كارت گرافيكي و حافظه نصب شده آگاه شويم. حال رايانه را خاموش كنيد و اعمال زير را انجام دهيد :

1 )  كابل برق را بيرون آوريد ؛

2 )  كابل نمايشگر و صفحه كليد را بيرون آوريد ؛

3 )  كارت گرافيكي را از شكاف توسعه بيرون آوريد ؛

4 )  كابل تغذيه مادربرد را نيز بيرون آوريد.

    نصب كارت گرافيكي :

  كارت گرافيكي را دريكي از شكاف هاي “PCI” يا “ AGP” مي‎توانيد قرار دهيد. ممكن است مادربرد شما فاقد شكاف مربوط به كارت هاي گرافيكي “ AGP” باشد. ولي اغلب مادربردها معمولا داراي 4 شكاف توسعه
“ PCI” به رنگ سفيد هستند، كه در 2 سانتي متري يكي از طرفين شكاف يك برآمدگي وجود دارد و در 2 سانتي متري لبه زيرين كارت گرافيكي نيز يك بريدگي وجود دارد. كارت را طوري در دست بگيريد كه برآمدگي شكاف و بريدگي كارت روي هم قرار گيرند. حال با كمي فشاردادن به دوطرف بالاي كارت، كارت را در جاي خود قرار دهيد.

  هنگام قراردادن كارت گرافيكي در شكاف توسعه “ PCI” يا “ AGP” بايد احتياط كرد چون واردكردن فشار زياد بر روي مادربرد كه با پيچ در جعبه نصب نشده است مي تواند به مادربرد آسيب برساند. اما درصورتي كه مادربرد را نصب كرده باشيد براي نصب كارت گرافيكي لازم است با استفاده از يك پيچ گوشتي تخت يكي از پوشش هاي شكاف هاي توسعه مربوط به كارت گرافيكي را در پشت جعبه رايانه ، از جايش خارج كنيد . براي اين كار به پشت اين پوشش فلزي فشار وارد كنيد و آن را به سمت جلو حركت دهيد ، اين كار را آن قدر ادامه دهيد تا اتصال اين پوشش فلزي از بدنه جعبه رايانه جدا شود دقت كنيد كه ذرات ريز فلز كه از پوشش فلزي جدا مي شود. روي مادربرد قرار نگيرد زيرا ممكن است به سبب يك اتصال كوتاه ، آن را خراب كنند. اكنون پس از نصب كارت گرافيكي آن را با استفاده از يك پيچ، به خوبي به بدنه جعبه رايانه وصل كنيد.

— تذكر :

  در اغلب موارد ، نيازي به تغيير و تنظيم جامپر براي نصب كارت گرافيكي نيست، امادر صورتي كه مادربرد داراي تراشه اي به جات كارت گرافيكي در روي مادربرد باشد دراين صوت بايد تراشه مربوط به كارت گرافيكي سرخود روي مادربرد را در حالت فعال قرار دهيد و يا اين كه در صورتي كه مي خواهيد از كارت گرافيكي استفاده كنيد بايد آن را در حالت غيرفعال قرار دهيد ، تا بتوانيد از كارت گرافيكي استفاده كنيد.

 نصب و تنظيم بايوس :

  مادربردها معمولا با يي پي رام بايوس فروخته مي شوند و تنظيم هاي جامپرهاي آن ها نيز از طرف كارخانه سازنده نيز انجام مي گيرد. با اين وجود بايد تنظيم هاي زير را بررسي و كنترل كنيد ؛

aـ تنظيم ظرفيت بايوس :

   معمولا در مادربردهاي جديد دونوع يي پي رام يك مگابايتي و دو مگابايتي به كار مي رود، كه جامپر مربوط به اندازه اين نوع حافظه را با استفاده از دفترچه راهنماي مادربرد بايد تنظيم كرد؛

b ـ تنظيم ولتاژ بايوس :

  در مادربردهاي جديد تراشه بايوس معمولا از 5 ولت يا از 12 ولت استفاده مي كنند. بنابراين بايد جامپر مربوط به ولتاژ نيز تنظيم شود.

            بد نيست بدانيد كه در دفترچه هاي راهنماي مادربرد معمولا جدول هاي مربوطه به يي پي رام بايوس براساس نام سازنده اين حافظه ها مي آيد. براي تعيين نام سازنده تراشه بايد به نوشته روي تراشه مراجعه كرد، زيرا نام سازنده بر روي تراشه نوشته مي شود. ممكن است يك برچسب روي اين تراشه چسبانده شده باشد و نام سازنده معلوم نباشد ، در اين صورت برچسب را برداريد و نام سازنده را مشاهده كنيد و دوباره برچسب را سرجايش قرار دهيد.

   پوشش روي جعبه رايانه را با استفاده از 4 يا 6 عدد پيچ باز كنيد. در صورتي كه جعبه رايانه نو باشد و تازه خريداري شده بايد حاوي وسايل زير باشد :

1ـ پايه هاي كف جعبه رايانه و پايه هاي پلاستيكي اتصال مادربرد به سيني مخصوص؛

2ـ كليد قفل صفحه كليد سيستم در صورت داشتن قفل در جعبه ؛

3ـ برگه راهنماي نمايشگر هفت قسمتي؛

4ـ پيچ ها و حلقه هاي پشت جعبه ؛

5ـ كابل برق ؛

6ـ منبع تغذيه با سيستم هاي خروجي كه معمولا در داخل جعبه نصب شده اند؛

7ـ سيم هاي رابط مادربرد به منبع تغذيه جعبه رايانه ؛

8ـ كليدهاي ريست ، توربو و روشن و خاموش كردن در جلو جعبه رايانه ؛

9ـ چراغ هاي ال يي دي مربوط به روشن بودن رايانه ، استفاه از هاردديسك و توربو در جلو جعبه رايانه .

   مادربرد نو را از داخل پوشش محافظ خارج كنيد. بايد در داخل جعبه مقوايي مادربرد وسايل زير نيز موجود باشد :

1ـ دفترچه راهنماي مادربرد ؛

2ـ باتري پشتيبان سي ماس ؛

3ـ كابل هاي مربوط به هاردديسك و فلاپي ديسك ؛

4ـ ديسكت يا سي دي مادربرد؛

5ـ درگاه هاي سريال و موازي به همراه كابل آن ها.

   با بازكردن دو پيچ از بغل جعبه رايانه ، نسبت به بيرون آوردن سيني يا قاب مخصوص كه مادربرد روي آن نصب مي شود ، اقدام نماييد. سپس مادربرد را روي اين سيني طوري قرار دهيد كه سوراخ هاي متناسب بر روي هر دو مشخص شود . آن گاه به سراغ محتويات درون جعبه برويد و وسايل زير را برداريد :

1ـ نگه دارنده پلاستيكي را كه دو عمل زير را انجام مي دهند :

a ـ چسباندن مادربرد به بدنه سيني مخصوص كه شاسي نصب مادربرد است؛

b ـ مانع از اتصال ناخواسته مادربرد با شاسي يا سيني مادربرد و به طوركلي با جعبه رايانه مي شوند ؛

2ـ نگه دارنده هاي فلزي مستقيما براي استفاده در شاسي مادربرد به كار برده مي‎شوند. اين نگه دارنده ها به صورت پيچ هاي فلزي مخصوصي با سري شش وجهي هستند، كه پايه هاي آن به سيني جعبه رايانه وصل مي شد و سر شش وجهي آن ، زيرصفحه مادربرد قرار مي گيرد، تا از روي مادربرد بتوان پيچ هايي به آن بست.

   هنگامي كه نگه دارنده فلزي به شاسي وصل شوند. با قراردادن شكاف مخصوص در روي مادربرد، مي توان با يك پيچ، مادربرد را به شاسي(سيني) محكم كرد، به طوري كه مانع از حركت مادربرد شد. معمولا يك يا دو پايه نگه دارنده فلزي وجود دارد كه اغلب بستن يكي از آن ها نيز كافي است. براي اتصال اين نگه دارنده واشرهايي در درون جعبه پيچ ها وجود دارد كه مي توانيد از آن استفاده كنيد.

   پس از مشخص شدن سوراخ هاي متناسب روي مادربرد با شكاف هاي موجود درسيني يا شاسي مادربرد، پلاستيك هاي فاصله گذار مخصوص كه در جعبه رايانه وجود دارد را در محل هاي سوراخ شده صفحه مادربرد نصب نماييد. فاصله گذار پلاستيكي داراي قلاب هايي در نوك هستند كه چترمانند بوده و پس از اتصال آن ها به مادربرد، نوك هاي قلاب دار فاصله گذار پلاستيكي از سوراخ هاي مادربرد خارج مي شوند. با فشاردادن فاصله گذار پلاستيي در سوراخ هاي روي مادربرد، قلاب هاي فاصله گذار با يك صداي ضعيف از سوراخ هاي مادربرد خارج مي شوند.

   اكنون مادربرد را بر روي سيني طوري قرار دهيد كه پلاستيك هاي فاصله‎گذار پلاستيكي در قسمت بزرگ سوراخ هاي روي سيني قرار گيرند. آن گاه مادربرد را درجهت مخالف حركت دهيد تا پلاستيك هاي فاصله گذار در درون سوراخ هاي سيني قفل شوند. سپس نسبت به بستن پيچ ها در مهره ها اقدام نماييد، و مطمئن شويد كه هيچ قسمتي از فلز شاسي، به زير مادربرد متصل نيست. اين كار براي جلوگيري از اتصالي بين مادربرد و سيني ضروري است. اگر به چنين موردي برخورد كرديد، لازم است عمل نب مادربرد به شاسي را مجدداً سوار كنيد ، در غير اين صورت اتصالي باعث خرابي مادربرد مي شود.

درباره ي چگونگي اتصال مادربرد به سيني مخصوص، توجه به نكات زير ضروري است :

1ـ براي برخي از پايه هاي فاصله گذار ممكن است شكافي براي نصب وجود نداشته باشد، در اين صورت لازم است كله هاي دايره اي پايه هاي نگه دارنده را قطع كنيد ، تا در اثر فشار پايه هاي بلند، مادربرد دچار قطعي يا شكستگي نشود؛

2ـ پيچ مربوط به اتصال ثابت مادربرد به سيني را نبايد خيلي سفت كرد زيرا اين كار ممكن است باعث شكستگي مادر برد شود؛

3ـ در صورت كم بودن سوراخ ها در شاسي (سيني) براي پايه هاي فاصله گذار، مي توان با استفاده از دريل سوراخ هايي ايجاد كرد. اين كار بايد با دقت صورت گيرد تا سوراخ هاي ايجادشده ، با سوراخ هاي موردنظر در مادربرد، در يك خط روستا قرار گيرند.

بعد از نصب مادربرد بر روي سيني يا قبل از آن ، لازم است جامپرها يا كليدهاي اتصال گر مربوط به اندازه حافظه نهان ، سرعت پردازنده ، ولتاژ پردازنده و … را نيز تنظيم كنيد.

  ای ول که نظر دادی!!!!!

 درگاه خارجي

   يك رايانه شخصي بدون رابط هايي كه آن را به دنياي خارج وصل مي كنند نمي تواند اطلاعات را ارسال و دريافت كند. يعني بدون اين رابط ها ، براي مثال سي دي رام ها نمي توانند كار كنند، ماوس نمي تواند چيزي را روي صفحه نمايش كنترل كند و هارد ديسك نمي تواند اطلاعات را دريافت كند.

   به اين ترتيب معلوم مي شود در رايانه هاي امروزي درگاه ها و رابط هاي رايانه نقش بزرگي در رايانه بازي مي كنند، كه در زير مهم ترين درگاه هاي خارجي و رابط هاي رايانه را مورد بررسي قرار مي دهيم :

1ـ درگاه سريال : اين درگاه مستقيما به مادربرد وصل مي شود و در پشت جعبه رايانه مي توان آن را پيدا كرد و درگاه هاي سريال براي وصل ادوات جانبي چون دوربين هاي عكاسي ديجيتال ، ماوس و مودم هاي خارجي استفاده مي شود. اين درگاه ها به درگاه هاي COM نيز مشهورند و يكي از اولين درگاه هايي هستند كه در رايانه هاي اوليه به كار گرفته شدند.

   درگاه هاي سريال قديمي از رابط هاي 25 پايه اي و درگاه هاي سريال جديد از رابط هاي 9 پايه اي استفاده مي كنند. يعني درگاه سريال ، رايانه را با استفاده از يك رابط 9 سيم به ادوات جانبي وصل مي كنند.

استاندارد اوليه اين درگاه “232 _RS ” نام داشت كه استفاده از آن داراي اشكال هاي زير بود :

1ـ حداكثر سرعت انتقال آن 20 كيلو بيت در ثانيه است ؛

2ـ حداكثر فاصله ادوات جانبي از رايانه 24/15 متر (50 فوت) است.

استاندارد جديد اين درگاه “422 _RS” است كه سرعت هاي بالاتر از 20 كيلوبيت در ثانيه و كابل هاي طولاني تر را پشتيباني مي كند و ايمني بهتري را در برابر تداخل هاي الكترومغناطيسي ايجاد مي كند.

2ـ درگاه موازي : گاهي به اين درگاه ، درگاه چاپگر نيز مي گويند. زيرا درابتدا، براي اتصال چاپگر به رايانه به كار گرفته شد. اما امروزه ادوات ديگر مانند نوارگردان و اسكنر نيز به آن وصل مي شوند.

   اين درگاه بزرگ ترين درگاه در پشت جعبه رايانه است كه يك درگاه 25 سيمي است كه 17 سيم آن براي سيگنال ها و 8 سيم آن براي زمين به كار مي‎رود. خط هاي سيگنال به سه گروه زيرتقسيم مي شوند :

I ـ سيگنال داده ؛

II ـ سيگنال كنترل ، كه به عنوان رابطي بين چاپگر و رايانه عمل مي كنند؛

III ـ سيگنال وضعيت ، كه وضعيت خطاها را رديابي مي كنند.

استانداردهاي اين درگاه عبارتند از :

I ـ استاندارد سنترونيكس : اين استاندارد توسط شركت اپسون براي ارايه سرعت انتقال 150 كيلو بايت در ثانيه طراحي شد ؛

II ـ استاندارد “ PPP ” : تقريبا هر رايانه اي كه در سال هاي اخير ساخته شده است خصوصيات “PPP ” را دارد. در اين استاندارد سرعت به بيش از يك مگابايت در ثانيه افزايش يافته است . اين استاندارد ارتباطات دوطرفه را پشتيباني مي كند. يعني وسيله جانبي هم مي تواند با رايانه ارتباط برقرار كند. اين استاندارد براي وصل كردن ادواتي مانند نوارگردان خوب عمل مي كند ؛

III ـ استاندارد “ ECP ” : اين استاندارد به تدريج دارد متداول مي شود و مي‎تواند با ادوات جانبي رايانه و كابل در اندازه هاي مختلف سازگار باشد. سرعت انتقال داده اي “ECE    ” مي تواند از 2 تا 4 مگابايت در ثانيه باشد. اين استاندارد نيز ارتباطات دوطرفه را پشتيباني مي كند.

   برخي از ادوات جانبي قادر به كار با درگاه هاي “ PCP ” نيستند. براي رفع اشكال مي توانيد در ست آپ حالت “ ECE ” را به حالت “ EPE ” تغيير دهيد.

— تذكر :

   1ـ استانداردهاي “ EPP ” و “ ECP ” ، استاندارد “ آي تريپل اي (IEEE ) 1284 ” نيز ناميده مي شوند.

   2ـ درSETUP گزينه اي مشابه گزينه زير وجود دارد كه درگاه موازي رايانه كاربر مي تواند از طريق آن داده ها را دريافت كند و ارسال كند يا هر دو كار را انجام دهد :

On board parellel mode

3ـ درگاه اسكازي : اين درگاه ها به صورت داخلي و خارجي با سرعت هاي بالايي وجود دارند كه مي توانند داده ها را تا سرعت 80 مگابايت در ثانيه انتقال دهند. كاربران رايانه ، اسكنرها را بيش تر به درگاه هاي خارجي اسكازي وصل مي‎كنند. درگاه هاي اسكازي داخلي و خارجي را مي توان براي اتصال CD و DVD به كاربرد.

   برخي از درگاه هاي اسكازي مستقيما به مادربرد رايانه وصل مي شوند، اما كاربران رايانه مي توانند درگاه هاي اسكازي را از طريق يك كارت توسعه اسكازي، كه دريكي از شكاف هاي “ PCI” يا “ آيزا” ي روي مادربرد جاي مي گيرد، به رايانه خود اضافه كنند.

   امكانات درگاه اسكازي در استفاده از چندين وسيله، باعث شده است كه آن را در رايانه هاي سرويس گر شبكه به كار ببرند. زيرا اين رايانه ها بايد چندين هاردديسك و وسيله جانبي ديگر داشته باشند. بسياري از رايانه هاي شخصي چنين نيازهايي را ندارند ، درنتيجه به جاي رابط اسكازي از رابطه ايده (ITE) استفاده مي كنند.

   عيب درگاه اسكازي وجود گونه اي مختلف و عدم وجود يك استاندارد مستقل است. يعني بعضي از وسايل اسكازي ممكن است نتواند با بعضي از كارت‎هاي اسكازي خاص كاركنند.

4ـ درگاه PS2I : شركت اي بي آم اين درگاه را با رايانه هاي “ PS2”ی خود در سال 1987 معرفي كرد . اين درگاه داراي 6 پايه يا سوزن براي انتقال داده‎ها است كه براي استفاده از صفحه كليد و ماوس طراحي شده است. در نتيجه‎ي اين كار، درگاه سريال براي كاربردهاي ديگر آزاد مي شود.

5ـ درگاه سريال اتصال گرآتش (FIREWALL) : با اين درگاه مي توان دوربين هاي ويديويي، نمايشگرهاي رقمي (ديجيتال)، سيستم هاي صوتي، يا حتي يك سيستم ماهواره هاي رقمي را به رايانه وصل كرد. براي مثال، اگر بخواهيد يك وسيله چند رسانه اي رقمي مانند يك دستگاه ضبط و پخش ويديو يا يك دستگاه صوتي با كيفيت بالا را به رايانه وصل كنيد ، مي توانيد ازاين درگاه استفاده كنيد.

   رايانه هاي داراي درگاه اتصال گر آتش، معمولا دو درگاه به شكل مستطيل دارند كه دوسر آن ها اندگي گردو حاوي يك رابط است. اين درگاه از خاصيت نصب و استفاده ( بزن و برو) و جابه جايي حين كار (تعويض فعال) پشتيباني مي‎كند و سرعت انتقال داده هاي آن 400 تا 800 مگابايت درثانيه است. البته درگاه‎هاي اتصال گر آتش با سرعت 1600 مگابايت در ثانيه نيز در بازار وجود دارند كه قيمت آن ها گران است.

6ـ رابط هاي ايده و ايده توسعه يافته : بر روي مادربرد چند رابط براي وسايل ذخيره سازي وجود دارد كه عبارتند از :

1ـ رابط ايده (IDE ) : اين رابط در رايانه هاي قديمي وجود داشت و از طريق آن مي توان دو وسيله مانند هاردديسك و ديسك گردان سي دي را به رايانه وصل كرد.

2ـ رابط ايده توسعه يافته: اين رابط در سال 1994 معرفي شد و سريع‎تر از رابط ايده است و به وسيله آن مي توان چهار وسيله مانند هاردديسك و ديسك گردان سي دي را به رايانه وصل كرد.

 دلت میاد نظر ندی..

انواع پهنای باند در گذرگاه AGP:

   سيستم هاي اي جي پي داراي پهناي باندهاي متفاوت هستند كه براي تصميم‎گيري درباره سرعت لازم براي درك سيستم گرافيكي نقش تعيين كننده دارد. براساس پهناي باند خواهيم داشت :

1ـ اي جي پي *1 (اي جي پي تك لول) : دراين نوع، ميزان انتقال داده ها به 266 مگابايت در ثانيه مي رسد كه دوبرابر ميزان انتقال از طريق درگاه پي سي آي است. اين نوع اي جي پي ، در كارت هاي ارزان قيمت به كار برده مي شود.

2ـ اي جي پي*2 (اي جي پي دولول) : دراين نوع، ميزان انتقال داده ها به 528 مگابايت در ثانيه مي رسد.

3ـ اي جي پي *4 (اي جي پي چهارلول) : در اين نوع ، حالت ضربان اي جي پي از 66 مگاهرتز به 100 مگاهرتز افزايش پيدا كرده است و ميزان انتقال داده ها به 800 مگابايت در ثانيه مي رسد، كه تحت شرايط خاصي اين ميزان انتقال به 1 گيگابايت درثانيه نيز مي رسد. مادربردهاي اين نوع اي جي پي بايد داراي تراشه هاي مجتمع“ 440 بي ايكس “ اينتل يا “ آپولو وي پي4” يا مشابه و بالاتر مانند 820 اينتل باشند.

    گذرگاه PCI:

   اين گذرگاه برخلاف گذرگاه ها محلي ويزا، يك گذرگاه واقعي نيست بلكه نتيجه توسعه پردازنده است كه مي تواند نسبت به طرح هاي گذرگاهي قبلي با سرعتي نزديك به سرعت پردازنده كار كند. اين گذرگاه داراي قابليت هاي زير است :

1ـ استفاده از گذرگاه براساس اولويت ؛

2ـ كنترل بيت توازن براي تمام اجزاي رايانه ؛

3ـ پيكربندي بدون استفاده از جامپرها و كليدهاي ديپ ؛

كلمه “ PCI ” ، جمع سرواژه كلمه هاي زير، به معني “ اتصال مؤلفه هاي جانبي ” است.

Peripheral Component Interconnect

   وسايل جانبي سازگار با PCI ، مي توانند مستقل از پردازنده با يكديگر تبادل داده اي انجام دهند. اين درحالي است كه پردازنده مي تواند هم زمان به كار ديگري بپردازد. عملكرد گذرگاه هاي محلي، پي سي آي و ويزا در 486 ها تقريبا يكسان است. اما امتياز اصلي گذرگاه پي سي آي در رايانه هاي پنتيوم ظاهر مي‎شود. شكاف هاي توسعه سفيد رنگ پي سي آي در روي مادربرد، كوچك‎تر از شكاف هاي توسعه آيزا هستند و با وسايل جانبي 5 ولتي و 3/3 ولتي، هر دو
مي توانند كار كند. تجهيزات PCI توانايي پيكربندي خود كار را دارند و نيازي به تغيير كليدهاي ديپ و جامپرها در آن ها نيست. پي سي آي گذرگاهي است كه در رايانه هاي چند رسانه اي اوليه به كار گرفته شد.

4ـ2ـ2ـ1ـ گذرگاه AGP:

   در رايانه هاي جديد به كارت گرافيكي اين اجازه داده مي شود كه به هر ناحيه دل‎خواه از حافظه اصلي دسترسي داشته باشد و با يك گذرگاه گرافيكي مستقل و جدا، داده ها را مستقيماً و به سرعت بين حافظه و كارت گرافيكي جا به جا كنند. به اين ترتيب تصويرها سه بعدي، واقعي تر به نظر مي رسند. براي استفاده از اين روش لازم است داراي يك مادربرد با شكاف جديدي براي كارت جديد اي جي پي باشيد.

   برخلاف گذرگاه 33 مگاهرتزي پي سي آي ، ضربان گذرگاه اي جي پي 66 مگاهرتز است. با اين ضربان، ميزان انتقال داده ها به 266 مگاهرتز درثانيه مي‎رسد و با استفاده از روش لوله كشي دولول ( AGP *2) ، اين مقدار به 528 مگابايت در ثانيه مي رسد كه 4 برابر سرعت گذرگاه پي سي آي است.

   تمام پهناي اين گذرگاه جديد در اختيار عمليات گرافيكي است و ديگر نياز نيست كه گذرگاه بين ساير دستگاه ها توزيع شده و در اختيار همه قرار گيرد. به اين خاطر اين گذرگاه جمع سرواژه كلمه هاي زير به معني “ گذرگاه شتاب دهنده گرافيكي” يا “‌درگاه گرافيكي شتاب دار ”‌است :

Accelerated Graphics Port

بنابراين اين گذرگاه مثل گذرگاه پي سي آي مورد استفاده عمومي ندارد و نمي‎توان هركارتي را در آن نصب كرد. به اين ترتيب بايد گفت كه اي جي پي يك نوآوري مكمل و اضافي براي پي سي آي است نه جاي گزيني براي پي سي آي. به اين ترتيب مي توان گفت اي جي پي عبارت از يك گذرگاه پي سي آي پيشرفته است كه به كارت هاي گرافيكي اختصاص يافته است.

   اين گذرگاه جديد، وظيفه برقراري ارتباط مستقيم بين حافظه روي مادربرد و تراشه هاي شتاب دهنده روي كارت گرافيكي را دارا است. حالا شتاب دهنده گرافيكي مي تواند به جاي حافظه گرافيكي موجود روي كارت گرافيكي، از حافظه اصلي رايانه براي نگه داري طرح ها و تصويرها استفاده كند. درحالي كه درگذشته مي بايست اين تصويرها را در حافظه ي كارت گرافيكي نگه داري مي كرد، تا پردازنده گرافيكي بتواند به آن ها دسترسي پيدا كند. ولي اكنون مي توانند به طور مستقيم در حافظه اصلي قرار گيرند. اينتل اين روش اجراي مستقم درحافظه را “دايم” ناميده است كه جمع سرواژه كلمه هاي زير است :

Direct Memory Execute

اين گذرگاه جديد داراي خصوصيات زير است :

1ـ موقع عمليات ، پهناي باند گذرگاه AGP نسبت به پي سي آي چهار برابر است؛

2ـ اين گذرگاه ، كارت گرافيكي را با سايرادوات جانبي رايانه، به اشتراك مورد استفاده قرار نمي دهد ؛

3ـ طرح ها و تصويرها مستقيما از حافظه اصلي خارج ميشوند ؛

4ـ وجود چهار مگابايت حافظه روي كارت گرافيكي اي جي پي براي كارهاي سنگين هم كافي است. با اين وجود كارت هاي گرافيكي قدرت مند با 32 مگابايت حافظه نيز وجود دارند ؛

5ـ پردازندة اصلي رايانه و پردازنده گرافيكي مي توانند همزمان به حافظه اصلي دسترسي داشته باشند ؛

6ـ دسترسي پردازنده اصلي به داده هاي گرافيكي در حافظه ، سريع تر از دسترسي به داده هاي گرافيكي موجود در حافظه گرافيكي است.

براي استفاده از كارت هاي AGPلازم است :

1ـ مادربرد داراي تراشه هايي باشد كه اجازه استفاده از اين قابليت را بدهد. اولين مادربردها داراي تراشه هاي “ 440 ال ايكس” اينتل و بالاتر هستند كه براي پنتيوم 2 با ضربان 66 مگاهرتز در گذرگاه مورد استفاده قرار مي گيرند ؛

2ـ سيستم عامل نيز بايد بتواند كارت هاي گرافيكي اي جي پي را شناسايي و پشتيباني كند.

 گذرگاه يا خط حامل ام كا يا مكا:

   درسال 1987 با پيدايش رايانه هاي پي اس 2، معماري ويژه اي براي آن برپايه گذرگاه آيزا پديد آمد، كه “‌ام كا” ناميده شد و مترادف معماري ميكروكانال است كه جمع سر واژه كلمه هاي زيراست :

Micro Channel Architecture

   اين معماري گذرگاه هاي داده 16 بيتي و سپس 32 بيتي داشت. اين سيستم‎ها از سيستم هاي آيزا سريع تر و با آن ها ناسازگار بود. همين طور كارتي كه براي گذرگاه ام كا ساخته شده باشد ، روي رايانه داراي گذرگاه ايزا كار نخواهد كرد.

اين نوع معماري گذرگاه ها به دلايل زير موفقيت زيادي كسب نكرد :

1ـ گراني قيمت ؛

2ـ ناسازگاري با كارت هاي گسترشي آيزا و ايزا.

 گذرگاه ويزا و گذرگاه محلي

   در كنار گذرگاه استاندارد آيزا يك گذرگاه ديگر نصب شده ، كه اين گذرگاه مستقيما به گذرگاه 32 بيتي پردازنده متصل مي شد .  و با همان سرعت پالس پردازنده داده ها را جابه جا مي كرد. اين گذرگاه جديد “ لوكال باس” يا “ گذرگاه محلي” نام گرفت.

اين گذرگاه داراي خصوصيات زير است :

1ـ استفاده از وسايل ورودي خروجي 32 بيتي را امكان پذير مي كند ؛

2ـ پردازنده حق دسترسي به كارت گرافيكي را دارد. درحالي كه درگذرگاه‎هاي “ايزا” ، پردازنده قبل از رفتن به سراغ كارت گرافيكي ، بايد ابتدا به تراشه رم سر بزند.

   افزايش سرعت تبادل درسيستم هاي مجهز به گذرگاه محلي (لوكاس باس) باعث شد سازندگان رايانه استانداردي به نام “ ويزا” براي گذرگاه محلي معرفي كنند كه به آن “ وي ال” يا “ وي ال باس” نيز مي گويند كه جمع سر واژه كلمه‎هاي زير است :

Video Electronics Srandards Association Local Bus = VESA Local Bus

   كار در اين سيستم ساده تر و سريع تر انجام مي شود و از همه مهم تر اين كه امكاناتي در آن ها قرار داده شده تا برخي از كارت هاي جانبي هوشمند بتوانند بدون وابستگي به پردازنده ، عمل پردازش را انجام دهند. در ضمن اين معماري با هر سه معماري پيشين خود يعني “ آيزا” ، “ ايزا” و “‌ام كا” سازگار بود.

   گذرگاه محلي ويزا، مانند حافظه رم، مستقيما به گذرگاه پردازنده وصل شده و با همان پالس ساعت پردازنده ، به صورت 32 بيتي با آن مرتبط مي شود. به اين ترتيب مي توان تا 3 كارت توسعه را به اين گذرگاه محلي وصل كرد. از طرف ديگر هم زمان از طريق تراشه كنترل گر گذرگاه “‌آيزا” با تجهيزات جانبي سازگار، به گذرگاه استاندارد “ آيزا” وصل مي شود. در اين حالت سرعت گذرگاه محلي بستگي به پردازنده دارد و مي تواند از اين طريق، 5 برابر سريع تر از گذرگاه آيزا، اطلاعات را بين پردازنده و شكاف هاي توسعه ورودي خروجي جا به جا كند.

   پياده سازي گذرگاه محلي ويزا براي سازندگان مادربردها بسيار ساده و ارزان تمام مي شد. اما استفاده از اين گذرگاه داراي اشكال هايي هستند :

1ـ تعداد كارت هاي قابل استفاده محدود است؛

2ـ اين استاندارد براي رايانه هاي 486 با سرعت 33 مگاهرتز و به صورت 32 بيتي وضع شده است و استفاده از آن در پنتيوم 64 بيتي امكان پذير نيست.

—تذكر :

   بايد توجه داشت كارت گرافيكي با گذرگاه ويزا را نمي توان روي مادربرد
“‌ پي سي آي” نصب كرد.

گذرگاه هاي توسعه

   گذرگاه يا خط حامل يك مسير عمومي است كه داده ها در يك کامپیوتر از روي آن نقل و انتقال مي يابند. اين مسير به وسيله مدارهاي الكتريكي ، بين بسياري از عضوهاي يك کامپیوترارتباط برقرار مي كند ؛ و مقدار داده هايي كه به طور هم زمان از گذرگاه مي تواند نقل و انتقال يابد، براساس بيت مشخص مي شود . براي مثال يك گذرگاه 16 بيتي سريع تر از يك گذرگاه 8 بيتي داده ها را منتقل مي كند.

در کامپیوتر هاي شخصي 4 گذرگاه معمول است كه عبارتند از :

1ـ گذرگاه پردازنده ؛

2ـ گذرگاه حافظه ؛

3ـ گذرگاه آدرس، كه بخشي از دوگذرگاه فوق است ؛

4ـ گذرگاه ورودي خروجي (گذرگاه توسعه ) .

گذرگاه پردازنده مسير ارتباط بين پردازنده و تراشه هاي پشتيبان آن يعني
“‌ تراشه هاي مجتمع” يا چيپ ست ها است. اين گذرگاه مي تواند داده ها را بين پردازنده و گذرگاه اصلي سيستم يا بين پردازنده و يك حافظه نهان ثانويه نقل و انتقال دهد.

   گذرگاه پردازنده ، داده ها را در سريع ترين زمان ممكن به پردازنده و يا از پردازنده به بيرون انتقال مي دهد. و از هر گذرگاه ديگري در رايانه سريع تر است.

   گذرگاه حافظه ، داده ها را بين پردازنده و حافظه رم انتقال مي دهد كه اين عمل به وسيله يك “ تراشه مجتمع” پياده سازي مي شود، كه وظيفه انتقال اطلاعات بين گذرگاه پردازنده و گذرگاه حافظه را به عهده دارد.

   تراشه مجتمع اي كه گذرگاه را كنترل مي كند، معمولا گذرگاه ورودي خروجي را نيز كنترل مي كند. گذرگاه ورودي و خروجي، كه گذرگاه شكاف توسعه نيز ناميده مي شود امكان ارتباط پردازنده، با وسايل جانبي مانند  كارت‎هاي گرافيكي يا چاپگر را مهيا مي كند. بسياري از كاربران كارت هاي توسعه را با استفاده از رابط هاي استاندارد گذرگاه شكاف هاي توسعه ، در کامپیوتر نصب مي كنند.

   اصولا يكي از توانايي هاي کامپیوتر، امكان افزودن به توانايي هاي آن، از طريق كارت هاي توسعه مي باشد. كارت هاي گرافيكي، كارت مودم، كارت هاي صوتي و … نمونه اي از اين كارت ها هستند.

   وقتي كاربران از گذرگاه هاي کامپیوتر  صحبت مي كنند منظورشان گذرگاه‎هاي توسعه است كه گذرگاه اصلي کامپیوتر است ، و داده ها در آن جريان مي يابند. هر قطعه از داده ها كه از يك وسيله مي آيد يا به آن مي رود از روي اين گذرگاه عبور مي كند.

   بد نيست بدانيد در گذشته کامپیوترها از گذرگاه هاي توسعه يكساني استفاده مي كردند. اما امروز ديگر اين حالت وجود ندارد و هنگام تهيه يك كارت توسعه مثل كارت صدا، بايد به نوع آن توجه كرد تا سازگار با گذرگاه توسعه کامپیوتر باشد. براين اساس لازم است بدانيم چه نوعي از گذرگاه هاي توسعه در کامپیوتر وجود دارد.

 بنابراين مهم ترين آنها ها را در زير مورد بررسي قرار مي دهيم :

1ـ گذرگاه يا خط حامل آيزا : در کامپیوتر قطعات مختلف از طريق يك خط با هم تماس برقرار مي كنند كه به آن گذرگاه يا خط حامل مي گويند. درواقع اگر يك قطعه کامپیوتری بخواهد چيزي را براي يك قطعه ديگر ارسال كند، لازم است آن را روي گذرگاه قرار دهد. زماني كه اولين کامپیوتر شخصي دنيا در سال 1981 توليد شد ، گذرگاه آن داراي هشت سيم بود كه به قطعات کامپیوتر اجازه مي داد در هر بار يك بايت، يعني 8 بيت را با هم رد و بدل كنند. اين گذرگاه 8 بيتي آيزا نام گرفت كه جمع سر واژه كلمه هاي زير، به معني گذرگاه استاندارد صنعت رايانه است :

Industry Standard Architecture

هنگامي كه در سال 1984 رايانه هاي اي تي به بازار عرضه شد داراي يك گذرگاه (خط حامل) 16 بيتي بود. به اين ترتيب گذرگاه آيزا در اين سال به گذرگاهي 16 بيتي تبديل شد كه به آن گذرگاه اي تي نيز مي گويند.

اين گذرگاه با وجود قدمت ، به دلايل زير هنوز به گونه اي وسيع به كار مي رود:

1ـ سازگاري ؛

2ـ ضريب اطمينان ؛

3ـ كارابودن .

به عبارت ديگر يك گذرگاه 8 بيتي در کامپیوتر اوليه به كار مي رفت، و از آن براي اضافه كردن سخت افزار استفاده مي شد. يعني كارت ها را در شكاف هاي توسعه آيزا قرار مي دادند. با آمدن کامپیوتر هاي IT به بازار و افزايش خط هاي آدرس و اطلاعات ، بايد اين خط ها به گذرگاه يا خط حامل سيستم، براي استفاده از كارت‎هاي جانبي ، اضافه مي شد. اين اضافه شدن بايد با مدل هاي قبلي نيز سازگار مي شد. درنتيجه ساختار گذرگاه 8 بيتي آيزاي اوليه دست زده نشد و فقط يك شكاف كوچك در انتهاي گذرگاه توسعه قبلي اضافه شد. به اين ترتيب گذرگاه توسعه به صورت دوشكاف بزرگ و كوچك درآمد تا هم كارت هاي 8 بيتي در آن قرار گيرند و هم كارت هاي 16 بيتي در آن نصب شوند.

II ـ گذرگاه يا خط حامل ايزا (آيزاي توسعه يافته ) : با توليد کامپیوتر هاي 386 يك گذرگاه عريض تر 32 بيتي به كارگرفته شد كه به گذرگاه “ ايزا” يا “ يي آيزا” معروف شد و مترادف “‌ گذرگاه استاندارد گسترش يافته صنعت” است، كه جمع سر واژه كلمه هاي زير است :

   Extended Industry Standard Architecture

اين كارت داراي مزاياي زير است :

1ـ چند پردازنده قادرند به طور هم زمان به اين گذرگاه دسترسي پيدا كنند، به طوري كه سيستم پردازنده هاي موازي را مي توان با اضافه كردن كارت گسترش پردازنده جديد، به شكاف ايزا ايجاد كرد.

2ـ اين گذرگاه با گذرگاه آيزا كاملاً سازگار است. يعني صرف نظر از تعداد بيت‎هايي كه ممكن است هر گذرگاهي داشته باشد نقش اصلي گذرگاه فقط تبادل اطلاعات از طريق علايم الكتريكي است. هر قدر تعداد سيم ها بيش تر باشد گذرگاه مي تواند اطلاعات بيشتري را در يك فاصله زماني كوتاه تر حمل و نقل كند. سابق براين ، هر كارتي را براي يك گذرگاه خاص مي ساختند. يعني براي گذرگاه 8 بيتي، يك كارت 8 بيتي و براي گذرگاه 16 بيتي، يك كارت 16 بيتي طراحي مي شد. در نتيجه کامپیوتر هاي قديمي را طوري مي ساختند كه هم داراي شكاف 8 بيتي باشند و هم داراي شكاف 16 بيتي باشند تا به اين ترتيب بتوانند هردو نوع كارت را قبول كنند. اما اكنون مي توان رايانه را فقط با شكاف هاي 32 بيتي ساخت و كارتهاي 8 يا 16 بيتي را نيز در آن ها قرار داد.

3ـ سرعت انتقال داده ها تقريباً 5 برابر سرعتي است كه گذرگاه آيزا به دست مي‎دهد. براي تشخيص كارت 16 بيتي آيزا از كارت 32 بيتي ايزا، بايد لبه اتصال كارت ها را همان طور كه در شكل هاي مربوط به عنوان تعيين نوع كارت نشان داده شده ، مورد توجه قرار دهيد.

   با وجودي كه شكاف هاي “ ايزا” كارت هاي “ آيزا” را نيز قبول مي كردند، و امكان جابه جايي 33 مگابايت اطلاعات را درثانيه از طريق گذرگاه “‌ايزا” فراهم
مي كردند، با اين وجود اين گذرگاه 32 بيتي نتوانست گذرگاه 16 بيتي و 8 مگاهرتزي “آيزا” را با وجود كندي و آهسته بودن و اختلاف شديد سرعت با پردازنده هاي 32 بيتي ، از ميدان به در كند و گذرگاه “‌آيزا” به عنوان گذرگاه غالب صنعت کامپیوتر باقي ماند.

æ تذكر :

    بنابراين مي توان كارت آيزا را روي گذرگاه ايزا نصب كرد ، اما برعكس آن يعني نصب كارت ايزا در گذرگاه آيزا امكان ندارد.

موقع استفاده از كلاهك ها و جامپرها به نكات زير توجه كنيد :

1ـ كلاهكي را كه لازم نداريد مي توانيد دريكي از پايه ها قرار دهيد. در اين صورت جامپر در حالت غيرفعال قرار مي گيرد و كلاهك نيز گم نمي شود ؛

2ـ پايه هاي جامپرها داراي شماره است . اگر جامپر داراي دو پايه باشد هر يك از آن ها با شماره هاي 1و2 مشخص مي شوند و اگر جامپر داراي سه پايه باشد هر يك از آن ها با شماره هاي 1،2و3 مشخص مي شوند ؛

3ـ جامپرها با يك يا دو حرف به همراه يك عدد نام گذاري مي شوند براي مثال J5،JP1 ، JP10 و … ؛

4ـ براي خارج كردن كلاهك از روي پايه هاي جامپر كافي است آن ها را به طرف بالا بكشيد. اگر خيلي سفت باشند مي توانيد از يك دم باريك استفاده كنيد. ولي بايد مواظب باشيد كه قسمت فلزي دم باريك به بخش هاي ديگر مادربرد و قطعات آن برخورد نكند.

5ـ اگر كلاهك را به دوپايه وصل كنيد باعث اتصال و فعال كردن آن شده ايد. براي مثال ، مي توان با گذاشتن و برداشتن كلاهك بر روي جامپر، جوي استيك را از كار انداخت، يا مثلا محدوده آدرس خاصي را انتخاب كرد؛ كه معمولا با استفاده از دفترچه راهنماي مادربرد با كارت جانبي موردنظر مي توان تنظيم درست را انجام داد.

منتظر نظرات شما عزیزان هستم..

كليدهاي تنظيم:

   كارت هاي درون کامپیوتر با ارسال سيگنال هايي با پردازنده ارتباط برقرار
مي كنند. براي اين كه پردازنده بتواند تشخيص دهد كه سيگنال ارتباطي مربوط به كدام كارت است ، هر كارت با يك خط منحصر به فرد درخواست وقفه مشخص مي شود. هنگام نصب يك قطعه سخت افزاري مثل مودم يا كارت صوتي، پردازنده و… لازم است كه تنظيم هاي خاصي روي خود كارت يا مادربرد صورت گيرد تا از تداخل با كارت هاي ديگر يا … جلوگيري شود. براي تنظيم هاي روي مادربرد و كارت ها ، از اتصال گرهاي زير استفاده مي شود :

1ـ كليدهاي قطع و وصل (كليدهاي ديپ) : واژه ديپ جمع سر واژه كلمه هاي زير به معني “ كليد دو رديفه ” است :

Dual In line Package

ديپ ها ، كليدهاي قطع و وصل كوچكي هستند كه بر روي يك پايه پلاستيكي متصل به مادربرد قرار دارند. تعداد اين كليدها بر روي پايه پلاستيكي معمولا 2 تا 8 عدد است كه داراي خصوصيات زير هستند :

1ـ هر يك از پايه ها داراي يك شماره مخصوص به خود هستند ؛

2ـ به شكل مكعب مستطيل هستند كه از زير آن ها تعدادي خار فلزي براي اتصال به مادربرد بيرون مي زند ؛

3ـ براي تغيير حالت هاي اين كليدها به صورت زير عمل كنيد :

a ـ اگر بخواهيد كليد حالت “‌روشن” داشته باشيد كليد را به طرف جايي كه با كلمه “On” علامت گذاري شده است فشار دهيد يا ببريد.

b ـ اگر بخواهيد كليد حالت “‌خاموش”‌ داشته باشيد كليد را به طرف جايي كه با كلمه “Off” علامت گذاري شده است فشار دهيد يا ببريد.

براي اين جابه جايي مي توانيد از خودكارهاي بيك معمولي، يا يك پيچ گوشتي كوچك استفاده كنيد.

II ـ جامپر (پرش زن) و كلاهك : كلمه پرش زن يك معادل فارسي براي كلمه جامپر كه در زبان فارسي با كلمه هاي زير نيز شناخته مي شود :

1ـ پرش گر؛

2ـ جهنده ؛

3ـ جافنري؛

4ـ اتصال گر.

هر جامپر داراي دو يا چند پايه موازي است كه بخشي از يك مدار هستند. اگر به پايه ها چيزي وصل نشده باشد ، يعني در هوا باشند مدار باز است، كه مانند خاموش بودن يك كليد است. براي اين كه يك مدارالكتريكي را روشن كنيد لازم است مدار را به حالت بسته درآوريد. براي اين كار يك قطعه كوچك به نام كلاهك(شانت) را بر روي دو پايه اي جامپر قرار دهيد.

   هركدام از پايه هاي جامپر براي خود اسمي دارند. وقتي وسيله اي را به رايانه اضافه مي كنيد دفترچه راهنماي مادربرد را بخوانيد تا معلوم شود كدام پايه‎هاي جامپرها، بايد به هم وصل شوند. بنابراين چگونگي عمل و تاثير جامپرها در دفترچه راهنماي مادربرد يا كارت موردنظر تشريح شده است.